2 Ocak 2012 Pazartesi

Pasif Havalandırma Sistemli Bir Ortaokul, Gando, Burkina Faso


Holcim Awards Gold 2011 Africa Middle East ödülünü alan bu proje dünyadaki en fakir ülkeler arasında yer alan Burkina Faso'da. Bu ülkede okuma-yazma bilmeyenlerin oranı %80'in üzerinde ve çoğu insanın tarımcılıktan başka bir alternatifi yok. Gando Köyü 3000 nüfuslu, Burkina Faso'nun başkentine 200 km. uzaklıkta yer alıyor. Burada muhtarın oğlu olarak doğan Farncis Kere yurt dışında eğitim gören ilk kişi. O bir mimar olarak bilgisini köyünde ihtiyaç duyulan yeni bir okul yapımı için kullanmış. Sürdürülebilir kalkınma ilkelerinin rehberliğinde, Kere ana yapı malzemesi olarak kilin önemini vurgulamış. Gando okul projesi, yerel halka kil ve yerel malzemelere nasıl  incelik kazandıracaklarını ve farklı teknikleri nasıl daha da iyileştirebileceklerini öğretmiş. 1998'de Kere özel sektörden para ve devlet desteğini arttırarak Gando'nun loş ve küçük okulunu 2001'de yenilemek için "Schulbausteine für Gando"yu kurmuş. Bu okul bugün 350'den fazla öğrenciye sahip. Okul binası ile eşit standartlara sahip öğretmen evi projesi, okul inşaatını takip etmiş.
Bu sadece köy çocukları için bir eğitim sağlamakla kalmamış aynı zamanda bütün yöre halkına yeni beceri ve bilgi aktarmada kullanılmış. Artan öğrenci sayısı 2008'de tamamlanan okulda büyüme ihtiyacı yaratmış. Halk kütüphanesi de projenin yarışmaya katıldığı tarihlerde yapım aşamasındaymış.


Gando Ortaokulu, yani mevcut proje, mezun öğrencilerin daha ileri eğitime ulaşılabilirmelerini sağlıyor ve dolayısıyla yaratılan eğitim olanaklarının sürdürülebilirliğini arttırıyor.



Bölgedeki son derece sıcak hava koşulları, soğutma yapılmayan bir binada çalışmayı çok zor hale getiriyor. Gölgeli bir çöl yerleşimi yaratmak için yeniden tasarlanan peyzajda, bütün iç mekanları kısmen toprak altına gömme nedeni bu. Bu proje herhangi bir elektrik kullanımı olmadan doğal havalandırmayı sağlamak için sürdürülebilir kaynak kullanımını amaçlıyor. Doğal havalandırma sistemi düşük teknolojili, düşük maliyetli toprak altına yerleştirilen borular (earth-tubes) ile çalışıyor. Bu, sürdürülebilir sıfır enerjili pasif jeotermal güneş enerjili soğutma sistemidir. Zemine yakın zengin bitki örtüsü içeri giren havaya ön filtre uyguluyor. Binaların içerisinde soğutma etkisi yaratmak için toprak altındaki tüpler boyunca dolaşan hava, sınıfa zemindeki delikler aracılığıyla giriyor. Sıcak hava tavan ile çatı kaplaması arasındaki boşluğa tavandaki açıklıklar sayesinde yükseliyor. Çatının geniş saçağı tavan ve çatı arasındaki boşlukta rüzgarın serbestçe dolaşmasına izin veriyor, havanın hızlı sirkulasyonunu sağlıyor. Havanın giriş ve çıkış noktaları arasındaki basınç farkları havanın doğal akışına yardımcı oluyor.


Geçmişte meydana gelen çok büyük orman tahribinden dolayı bölge çölün genişlemesiyle şimdi karşı karşıya. Zemin su kaybını önlemek için toplanan yağmur suyu ile mevcut okul binalarının çevresinde yeni ekilen ağaçların sulanması sağlanıyor. Yağmur suları peyzaja entegre edilen kaptan damlayarak rampaya veriliyor. Yeniden ağaçlandırmaya Gando Ortaokulu 'nda devam ediliyor ve bu bir dinlenme alanı yaratıyor.


Özel olarak geliştirilen düşük maliyetli ve düşük teknolojili soğutmaya dayalı konsept, Burkina Faso'daki Sahel gibi dünyanın çok sıcak bölgelerinde iyi sonuç verir. Projenin yapısı, Burkina Faso'da geleneksel bileşimlerin bölgesel şartlarında şekillendirilmiş. Projenin yuvarlak biçimlenmesi, toza ve doğudan gelen sıcak rüzgara karşı korunaklı fakat batıdan gelen şiddetli rüzgara açık olacak şekilde bölgesel kırsal alana gömülmüş. Projenin diğer odak noktası, okul yapım sürecinde köylülerin katılımı; yerinde tecrübe yoluyla eğitimli ustalardan son dönemde işe alınan genç adam ve kadınlara bilgi aktarılması.

Gando'nun genç ve yaşlı insanları bu projeyi memnuniyetle karşılamışlar. Okul etnik kökenleri, inanç ve sosyal statüleri ne olursa olsun kız ve erkek çocuklarına açık. Bu proje, Almanya'da kayıtlı dernek "Schulbausteine für Gando" tarafından finanse edilmiş ve geleneksel tekniklerde eğitim ve istihdam yarattığından dolayı yerel halkı motive etmiş. Yöre halkı inşaat alanı için kendi arsasını vermiş.

Yapı hem yapımı hem de işletmesi boyunca çok az enerjiye ihtiyaç duyuyor. Binalar özel olarak geliştirilen doğal soğutma sistemi tarafından duvarlar, tavanlar ve çatı strüktürleri boyunca soğutuluyor. Ağaçlandırma tasarımın ve filtrelenen havadan dolayı iklim konseptinin bir parçası. Bu yüksek kalitede bir kamu alanı yaratıyor. Çatıda güneş panelleri gelecekte düşünülüyor. İklim konsepti sadece güneş ve rüzgar enerjisi kullanıyor.

"Schulbausteine für Gando" derneği inşaatı, okul çocukları için kitapları ve teknik ekipmanları finanse ediyor. Projenin 3 aşamada inşa edilmesi planlanmış. İlk yapım aşaması için para dernek aracılığıyla temin edilmiş. 2012'deki son 2 aşama için daha fazla sponsorla görüşmeler zaten gerçekleşmiş.



Yeni bir formda gölgelenen peyzaj toplanmak, öğrenmek ve öğretmek için çeşitli spor alanlarıyla birlikte bir platform yaratıyor. Binanın ilk defa bir mimarlık mesleği ile karşılaşan genç insanlar üzerinde sadece eğitici bir etkisi yok, aynı zamanda bina Afrika'da sürdürülebilir mimari için dünya çapında bir üne sahip. Basit bir tasarım konsepti, düşük maliyetli, ekonomik yaratıcı bir tasarım kullanarak detaylarda mimari estetik sağlıyor. Bunu da yerel halk tarafından öğrenilemez karmaşık bir detay olmaksızın yapıyor.


www.holcimfoundation.org

1 yorum :